بشر همواره بدنبال راهی برای سهولت زندگی بوده و از طرفی سهولت در تردد و راه های ارتباطی جزیی جدایی ناپذیر از زندگی مردم بوده و هست.
عوامل زیادی از جمله امنیت، سهولت دسترسی، به صرفه بودن و … وجود دارد که باعث می شود مردم بدنبال جاده های بهتر برای تردد باشند.
آزاد راه یا جاده و یا راهی که خطوط رفت و برگشت آن از یکدیگر جداست، هیچگونه تقاطع همسطح ندارد، ورود و خروج از آن محدود و غالباً با پرداخت عوارض همراه و معمولاً در خارج از شهرها احداث می شود.
بر اساس تعریف مرکز آمار ایران بزرگراه راهی حداقل با چهار خط است که مسیر رفت و برگشت آن به طور فیزیکی از یکدیگر مجزا بوده و گاه دارای تقاطع‌های هم‌سطح، میدان‌ها و چراغ‌ راهنمایی هستند.
در واقع بزرگراه راهی است با روسازی آسفالت یا بتن برای عبور سریع وسایل نقلیه موتوری که دارای معابر رفت و برگشت جدا از هم می‌باشند، هریکی از جهت‌های رفت و برگشت شامل حداقل دو خط عبور است و تقاطع‌های مهم آن معمولا از نوع غیرمسطح است.

شاهراه استراتژیک خوزستان
با احداث آزاد راه‌ها مشکلات زیادی از مردم برطرف شد و بسیاری از مسیرهای تردد و ترانزیت با سرعت و کیفیت بیشتری کار خود را دنبال کرد.
خوزستان بعنوان یکی از مناطق و استانهای مهم کشور تاثیر بسزایی در اقتصاد کشور دارد و بدلیل همین استراتژیک بودن از دیرباز مورد توجه همه بوده است.
امروزه در کشور حدود 2 هزار کیلومتر آزاد راه وجود دارد که شاید مقدار زیادی از آن با استانداردها جهانی همخوانی و تطابق نداشته باشد.
یکی از آزاد راه های مهم کشور و خوزستان آزاد راه اندیمشک، خرم آباد به فاصله 104 کیلومتر است که از جمله اهداف ساخت این آزادراه کاهش تصادفات، کاهش زمان سفر و همچنین صرفه جویی سالانه ۴۰۰ میلیارد ریال در مصرف سوخت، کاهش ۶۰ کیلومتری طول آزاد راه نسبت به مسیر قدیمی خرم‌آباد – پلدختر – اندیمشک، کاهش بار ترافیکی و افزایش سرعت مطمئن در این محور عنوان شده‌است.

مشخصات فنی آزاد راه اندیمشک-خرم آباد
آزادراه خرم زال دارای ۱۴ دهنه تونل دوقلو به طول ۲۵ کیلومتر (که طولانی‌ترین آنها دارای طول تقریبی ۴ کیلومتر است)، ۱۴۰ دهنه پل کوچک، دو تقاطع غیرهمسطح و ۲۸ پل بزرگ به طول ۲ هزار و ۶۰۰ متر. ساخت این آزادراه حدود هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال هزینه داشته‌است که ۵۰ درصد هزینه آن توسط دولت و ۵۰ درصد بقیه آن توسط بخش خصوصی تأمین شده‌است. عوارض دریافتی از خودروها در این آزادراه طی ۱۸ سال پس از بهره‌برداری به بخش خصوصی تعلق خواهد داشت.[۱] این آزادراه به صورت چهار خطه و با عرضی در حدود ۲۶ متر احداث شده‌است. آزادراه در فاصله ۱۸ کیلومتری جنوب غربی خرم‌آباد آغاز شده و در ۳٫۵ کیلومتری روستای پل زال واقع در حدود ۶۰ کیلومتری شهر اندیمشک خاتمه می‌یابد.

وجود آزاد راه مشکلاتی را برای مردم ایجاد کرده است
یکی از اهالی منطقه می‌گوید: اهالی منطقه مجبور هستند برای رفت‌وآمد از آزادراه تردد داشته باشند و برای هر بار عبور از آن باید عوارض پرداخت کنند.
وی در ادامه افزود: احداث آزادراه از جمله پروژه های عمرانی بود که می‌توانست وضعیت اقتصادی مردم مظلوم و محروم را بهتر کند، اما پرداخت عوارض آن‌ها را با مشکلاتی روبرو کرده است.
با توجه به اینکه مردم این منطقه اکثرا کشاورز هستند احداث آزادراه علاوه بر تحمیل هزینه‌ها در حوزه زیرساخت‌ها و اراضی کشاورزی این منطقه، پرداخت عوارض را نیز به مشکلات آن‌ها اضافه کرده به‌گونه‌ای که مردم این روستاها در حال مهاجرت به شهر هستند.
میتوان گفت احداث این آزاد راه شاید باعث کاهش حدود 60 کیلومتری مسیر اندیمشک خرم آباد شده، اما مشکلاتی از جمله عوارض بالای آن باعث شده تا فقط حدود نیمی از تردد ها از این مسیر باشد.

گران‌ترین عوارضی‌ کشور
آزادراه ۱۰۴ کیلومتری خرم‌آباد- پل زال که عنوان گران‌ترین عوارضی‌ کشور را یدک می‌کشد، این بار با افزایش ۱۵ تا ۲۵ درصدی عوارض گوی سبقت را در افزایش عوارض آزادراهی ربود.
عوارض ۱۵ تا ۶۰ هزارتومانی موجب شده تا کمتر از ۵۰ درصد خودروهای عبوری از شاهراه ترانزیتی شمال – جنوب، تردد در این آزادراه را به مسیر قدیمی خرم‌آباد – پلدختر ترجیح دهند که همین تعداد نیز انتقادات و نگرانی‌هایی بابت عوارض عبور از این محور دارند.
اعتصاب، تجمع و اعتراض دسته‌جمعی کامیون داران و رانندگان خودروهای سنگین که مجبور به پرداخت عوارض ۵۰ تا ۶۰ هزارتومانی در آزادراه خرم‌آباد- پل زال هستند، باعث شد تا مسئولان استان کارگروه ایمنی راه‌های لرستان را با محوریت بررسی علل افزایش عوارض این آزادراه و راهکارهای کاهش این عوارض برگزار کنند اما این جلسه نیز توفیق چندانی در رسیدگی به موضوع نداشت.
این در حالیست که مسئول بهره‌برداری آزادراه خرم‌آباد – پل زال می‌گوید نرخ پیشنهادی عوارض از سوی ما کمتر از مبلغ اعمال شده بوده است، اما وزارت راه و شهرسازی پس از بررسی موضوع در جلسات متعدد به این نتیجه رسیده که نرخ عوارض را تا میزان کنونی افزایش دهد.
در همین مدت اندک پس از افزایش عوارض آزادراه، بسیاری از رانندگان مسیر خود را از آزادراه به سمت راه کم‌عرض خرم‌آباد- پلدختر تغییر دادند تا خطرات این مسیر پرپیچ‌وخم را به جان بخرند؛ به‌ویژه سواری‌های کرایه که با افزایش عوارض در آزادراه خرم‌آباد- پل زال دیگر سود چندانی از جابه‌جایی مسافر در مسیر آزادراه کسب نمی‌کنند؛ به‌سوی تردد در جاده خرم‌آباد- پلدختر که به «جاده مرگ» مشهور است پیش رفته اند.

توسعه زیرساخت مخصوصا جاده ها میتواند باعث رفاه و توسعه شود، اما این شتاب عجیب افزایش قیمت آزاد راه اندیمشک خرم آباد باعث شده تا آن را به گران ترین آزاد راه کشور تبدیل کند.
به نظر بسیاری از مردم اگر مسئولین بدنبال رفاه حال شهروندان هستند باید این روند هرساله و سر سام آور افزایش قیمت آزاد راه اندیمشک خرم آباد کاهش یابد.